Lista Publikacji

Zapoznaj się z moimi publikacjami.

Kubiak, H. M. (2024). Związki romantyczne osób z nadpobudliwością psychoruchową. Resocjalizacja Polska, 27, 43–54.
Tekst dotyczy problematyki związków romantycznych osób z nadpobudliwością psychoruchową. Osoby o takiej charakterystyce są narażone na ryzyko współwystępowania licznych problemów, m.in. występowania zaburzeń towarzyszących, łamania prawa, przedwczesnego wchodzenia w związki intymne, niekorzystnego przebiegu ścieżki edukacyjnej i zawodowej, uzależnienia. W artykule poddano analizie różne aspekty relacji romantycznych osób z ADHD, m.in. wchodzenie w relacje, ich trwałość oraz jakość, w tym odmienność w zakresie kształtu intymności i życia seksualnego w porównaniu do populacji ogólnej. Wiedza na temat specyfiki wymienionych aspektów relacji może stanowić podstawę ukierunkowanego wspierania osób z ADHD i ich partnerów. To wsparcie jest potrzebne jako element profilaktyki wyżej wskazanych problemów związanych z występowaniem ADHD
Kubiak, H. M. (2024). Sytuacja dziecka rodziców z zaburzeniami psychicznymi. Pedagogika Społeczna Nova, 4(7), 61–74. 
The text concerns the situation of children brought up by parents with mental disorders. It is estimated that about 1/5–1/4 of children’s population experiences such a burden. Problems affecting children from the above-mentioned group may concern various spheres of family life: attachment to parents, their involvement in school duties and spending time together, care for hygiene, health and order, relationships with extended family and friends, socio-economic context of development or participation in professional life, the benefits of which go beyond the question of material status. This text discusses selected developmental risk factors for children of parents with mental disorders. The factors were divided into categories: risk factors concerning: creating attachment with parents and emotional or social consequences related to the quality of these bonds, functioning in a wider social system, socio- economic situation of families, and finally factors related to parent’s hospitalization. The text describes the difficulties experienced by children of parents with mental disorders, but it is clear that the qualityof their lives depends on the combination of risk and protection factors, on the system of burdens and resources.
Kubiak, H. M. (2022). Bezsenność w okresie adolescencji – od diagnozy do edukacji i terapii. Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze, 609, 17–34.
W artykule poruszono problematykę powszechnie występujących u adolescentów zaburzeń snu, ze szczególnym uwzględnieniem bezsenności. Jest to ważny problem, wpływający na jakość życia młodzieży we wszystkich aspektach związanych z rozwojem fizycznym, emocjonalnym, społecznym, także funkcjonowaniem w szkole. Celem tekstu jest omówienie kontekstu ryzyka, przyczyn i skutków bezsenności w populacji adolescentów. W ramach edukacji prozdrowotnej wskazuje się na potrzebę udzielania młodzieży pedagogicznego i psychologicznego wsparcia w zakresie świadomego dbania o jakość snu. Warto edukować młodzież, wskazując na przyczyny i skutki bezsenności, także w kontekście wiedzy na temat przebiegu procesów regulacji w organizmie w szerszym rozumieniu. Praca dotycząca problemu bezsenności obejmuje również uświadomienie sobie przeżywanych emocji i naukę ich regulowania.

Kubiak, H. M., & Kubiak-Frątczak, A. (2022). Edukacja emocjonalna a rozwój emocjonalny dziecka. Studia Edukacyjne, 23–38.

In recent years, the need to consciously care for the emotional development of children has been increasingly recognized in the social space. The concepts of emotional intelligence (Goleman, 2007) or emotional competence (Saarni, 1988, pp. 115-82) reflect the interest in this particular sphere of development. This type of intelligence includes the ability to understand one’s own and others’ emotions, which is the source of competences related to reading emotions, being aware of and “managing” them. They are to enable the achievement of a wide range of goals: interpersonal, professional and related to self-development. Realizing this potential largely depends on the course of the emotional development process. The aim of this article is to outline the framework for the emotional development of a child, to search for ways to strengthen protective factors and to indicate methods of supporting children and adults – parents, teachers, educators, psychologists, and doctors.

Kubiak, H. M. (2022). Zaburzenia zachowania u dzieci – od diagnozy do terapii. Resocjalizacja Polska, 11–23.

Conduct disorders in children and adolescents are associated with the risk of developing criminal behavior in the future. They negatively affect the child’s development as well as the functioning of its social environment – parents, teachers and peers. For these reasons, they require early diagnosis and intervention. The data on the limited effectiveness of therapeutic interventions are worrying, especially if they are undertaken in the context of already esta-blished disorders. Specialists propose a variety of influences aimed at strengthening the re-lationships in which children participate, correcting children’s beliefs about themselves, other people and the world, and changing undesirable behaviors. The article describes the essence of behavioral disorders, their types, diagnostic dilemmas, etiology and selected therapies.

Kubiak, H. M. (2022). Związki romantyczne młodzieży z zaburzeniami psychicznymi. Studia Edukacyjne, 21–33.

The article deals with the issue of romantic relationships experienced by adolescents with mental disorders. It presents the importance of participation in romantic relationships for the development of adolescents and how the process can be disrupted if the adolescents experience mental disorders. The difficulties concern both entering pre-intimate relationships as well as functioning in them. The main obstacles in this situation are related to the self-esteem of adolescents with mental disorders and the phenomenon of labeling them. The support system around young people with mental health problems consists not only of parents and teachers, but also of psychotherapists, educators and psychiatrists. The text ends with psycho-pedagogical postulates.

Cybal-Michalska, A., Kubiak, H. M., & Gulczyńska, A. (2021). Zaburzenia okresu adolescencji. Wybrane zagadnienia. Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Książka wpisuje się w szeroki nurt badań i dyskusji nad zadaniami rozwojowymi i kryzysami życiowymi osób w wieku adolescencji. Bez wątpienia przejście z wieku dziecięcego do okresu dorosłości stanowi wyzwanie dla każdego nastolatka. Publikacja ma stanowić przyczynek do podjęcia zarówno teoretycznych rozważań, jak i praktycznych oddziaływań w tak współcześnie ważnym obszarze, jakim jest wspomaganie rozwoju młodzieży. Teksty zostały wzbogacone o opisy przypadków, które mają służyć zilustrowaniu poruszonych problemów. Treścią adolescencji są podejmowane przez młodych ludzi wybory – zależne od konkretnych kontekstów i przestrzeni, w jakich przebiega życie i rozwój poszczególnych osób – co zostało uwzględnione przez Autorki niniejszej pracy.

Kubiak, H. M. (2021). Depresja u młodzieży – wybrane zagadnienia. W A. Cybal-Michalska, H. M. Kubiak, & A. Gulczyńska (red.), Zaburzenia okresu adolescencji. Wybrane zagadnienia (s. 31–48).

Kubiak, H. M. (2020). Narracje rodziców młodzieży z zaburzeniami psychicznymi. Studia Edukacyjne, 167–184.

The text is devoted to analyzing the narrative of parents of adolescents with mental disorders. Families in which young people with mental disorders are brought up are in a specifically difficult situation. Their basic assumptions regarding the safety of their existence are being undermined. They experience different emotions, usually to a large extent. Parents undergoing this special experience were offered to participate in a support group conducted with assumptions of existential and narrative psychology. The purpose of this text is to present and discuss research results, focusing on the analysis of parental narratives obtained in the described context. They concerned, among others, the adoption of psychiatric diagnosis, the relationship between parents and children, and parental identity.

Kopeć, D., & Kubiak, H. M. (2018). Metoda Video-feedback Intervention to promote Positve Parenting and Sensitive Discipline (VIPP- SD) w pracy terapeutycznej z rodzicami dzieci z grupy ryzyka rozwojowego. Studia Edukacyjne, 49, 315–334.

Video-feedback Intervention to promote Positive Parenting and Sensitive Discipline (VIPP-SD) is a therapeutic intervention based on video-feedback which aims to support positive parenting and sensitive parental discipline. It is a part of evidence-based therapeutic interventions, which means that the effectiveness of the training has been confirmed in rigorously planned and carried out studies of both the general population and various clinical groups. The theoretical framework for VIPP-SD is attachment theory and coercion theory. The basic principle of intervention is referring to family resources in the therapeutic work, primarily in situations in which the correct course of a child’s development can be disturbed by both biological and environmental factors. The article presents the aspects of the application of VIPP-SD in the following clinical groups: families with children at risk of improper development, families in which the functioning of parents creates the development risk for children, and the family environment as a risk factor for children’s development.
Kubiak, H. M. (2018). Przyczyny i skutki zaburzeń psychicznych w okresie adolescencji – wybrane zagadnienia. W A. Cybal-Michalska, B. Kanclerz, L. Myszka-Strychalska, & P. Peret-Drążewska (red.), Młodzież w sferze doświadczeń edukacyjno-zawodowych (s. 327–342).

W publikacji przedstawiono interdyscyplinarne spojrzenie na kwestię aspektów szkolnych, zawodowych, a także środowiskowych, które towarzyszą adolescentom w procesie konstruowania własnej przyszłości. Młodzież będąca w czasie adolescencji znajduje się w momencie podwójnej tranzycji z okresu dorastania do dorosłości oraz edukacji na rynek pracy, i te obszary problemowe są główną osią rozważań. W tomie przedstawiono kwestię młodych ludzi znajdujących się na drodze do dorosłego życia partycypujących w przestrzeni edukacyjnej oraz stających przed zadaniem planowania własnej przyszłości zawodowej, nie zabrakło tu również artykułów odnoszących się do analizy zagrożeń współczesności towarzyszących młodzieży w procesie „przechodzenia od młodzieńczej zależności do dorosłej niezależności”. Przyglądanie się tym uczestnikom życia społecznego ma istotną wagę dla przewidywania zarówno nowych trendów, praktyk, potrzeb oraz zagrożeń cywilizacyjnych, jak i wyzwań stawianych przed naukami społecznymi.

Kubiak, H. M. (2017). Adolescenci z zaburzeniami psychicznymi i ich rodzice w świetle teorii przywiązania. W K. Lubiewska (red.), Przywiązanie. Związki intymne, osobowość oraz problematyka kliniczno-terapeutyczna (s. 131–145).

Przywiązanie stanowi obszar badań, który pozostaje niezmiennie od lat 50. XX wieku jednym z najbardziej popularnych tematów zarówno wśród badaczy, praktyków, jak i ludzi zainteresowanych sferą emocji, bliskich związków czy też emocjonalnego funkcjonowania człowieka. Popularność badań nad przywiązaniem wiąże się również z niezwykle bogatym i spójnym obrazem wiedzy, którym dysponuje dzisiaj psychologia w zakresie bliskich związków oraz rozwoju emocjonalnego człowieka.

Zebranie w jednym miejscu tekstów reprezentujących odmienne obszary polskich badań nad przywiązaniem ukazuje bogactwo problematyki przywiązania, która jest często niesłusznie zawężana do problematyki związanej z rozwojem dzieci, czy zaburzeniami więzi w bliskich związkach z rodzicami, czy partnerem. Pierwsza część niniejszej książki poświęcona jest badaniom nad więzią przywiązaniową w związkach intymnych (narzeczeńskich, partnerskich czy małżeńskich). Autorzy wskazują na związek jakości przywiązania, a dokładniej znaczenie ufności przywiązaniowej dla jakości związków intymnych. Część następna książki poświęcona jest związkowi jakości przywiązania z różnymi wymiarami osobowości osób dorosłych.

Kubiak, H. M. (2017). Dziecko w szpitalu psychiatrycznym. W H. M. Krauze-Sikorska & M. Klichowski (red.), Świat małego dziecka. Przestrzeń instytucji, cyberprzestrzeń i inne przestrzenie dzieciństwa (s. 167–176).
Niniejsza książka to już piąty tom prac z serii Świat małego dziecka. Tegoroczna edycja została tak pomyślana, by skoncentrować uwagę czytelnika na tych aspektach analiz teoretyczno-empirycznych i praktyki edukacyjnej, które pozwoliłyby dostrzec zmiany związane z kreowaniem przestrzeni rozwoju i twórczości małego dziecka. Uznaliśmy, że współczesne dziecko egzystuje głównie w dwóch typach przestrzeni: przestrzeniach instytucji i cyberprzestrzeni. Obserwacje zglobalizowanego i zbiurokratyzowanego świata, skłaniają bowiem do konstatacji, iż teraźniejszość dzieciństwa osadzona jest z jednej strony na mechanizmach instytucjonalizacji – dynamika wzrostu dziecka jest w pewnym sensie funkcją zinstytucjonalizowanych interakcji. Z drugiej strony jednak, dzieciństwo w dużej mierze rozgrywa się w cyberprzestrzeni – świat małego dziecka jest w coraz większym stopniu wirtualny i hiperrzeczywisty, a samo dziecko staje się obiektem procesów transhumanistycznych i cyborgizacji. Oczywiście, świat małego dziecko to także inne przestrzenie – jest ich tak wiele, i są tak zróżnicowane, iż nie odważyliśmy się sformułować kategorii elegancko je opisującej. Te „inne” przestrzenie stanowią często antidotum dla targającej dzieckiem instytucjonalizacji i rozpraszającej jego klarującą się tożsamość wirtualizacji. Są to bowiem przestrzenie dające wolność i szansę powrotu do natury, do normalnego, wręcz organicznego rytmu rozwoju i prawdziwego, realnego, szczerego, bezpośredniego, słowem: zwykłego świata małego dziecka.
Kubiak, H. M. (2017). Emocje, temperament i przywiązanie a procesy rozwoju zaburzeń psychicznych u dzieci. W B. Winczura (red.), Emocje dzieci i młodzieży z trudnościami w rozwoju i zachowaniu (s. 15–28).

Wywołując w świadomości hasło „dzieciństwo”, budzimy z reguły obrazy pogodne, nawet szczęśliwe. Dzieci nie powinny mieć zmartwień – kłopoty przejmują dorośli. Okres dzieciństwa, w którym w naturalnym procesie uspołeczniania poznaje się wymagania otoczenia, w silnym stopniu kształtuje zręby osobowości podstawowej. Wtedy następuje pierwsze tworzenie się obrazów świata społecznego z jego radościami i smutkami. Powstają wyobrażenia o sobie i swoich możliwościach, a nawet marzenia. Wyobrażenia te są odbiciem doświadczeń dziecięcych, ich intelektualno-emocjonalnych interpretacji zdarzeń, obrazów kulturowych oraz ocen wartościujących, które słyszą i poznają.

W romantycznym spojrzeniu na dzieciństwo, jakie ukazują antropolodzy kultury odnoszący je do zakładanych celów i form wychowania, jest ono dojrzewaniem do następnych okresów w życiu (Rogers, 2001, s. 202–214). To, co się w tych latach dzieje, ma budować człowieka szczęśliwego, otwartego na ludzi, chętnego zmianom świata na lepsze, twórczego.

Dzieciństwo jest wprawdzie okresem uczenia się potrzebnych umiejętności w życiu dorosłym, ale zakres i formy wybierają z troską dorośli. W dużej części przypadków tak jest, ale zarazem część dzieci z bardzo wielu powodów takiego radosnego dzieciństwa nie doświadcza. Przyczyny są różne: choroby przewlekle, deficyty rozwojowe czy niepełnosprawności, ale i takie, które z tym związane są bezpośrednio i pośrednio, a nawet wynikają całkowicie z innych przyczyn.

Kubiak, H. M. (2017). Problemy rodziców adolescentów z zaburzeniami psychicznymi. W E. Włodarczyk (red.), W trosce o macierzyństwo (s. 83–94).

Publikacja stanowi zbiór tekstów dotyczących macierzyństwa, ze szczególnym uwzględnieniem trudności wpisanych w tę rolę, dla ukazania jej wyjątkowości oraz wielości perspektyw, wymiarów i aspektów, a kolejne teksty są zaproszeniem dla czytelnika, by przyjrzeć się różnym doświadczeniom macierzyńskim, skomplikowanym uwikłaniem w trudne sytuacje życiowe matki, dziecka, matki i dziecka czy matki, dziecka i innych osób.

Książka adresowana jest do szerokiego grona odbiorców. Poruszona w niej problematyka może zainteresować pedagogów, socjologów i psychologów. Z pewnością może ona posłużyć w pracy przedstawicielom służb społecznych, pracownikom instytucji wsparcia społecznego, jak również działaczom organizacji pozarządowych oraz decydentom politycznym na poziomie lokalnym oraz krajowym, a także czytelniczkom i czytelnikom potencjalnie lub aktualnie pełniącym role rodzicielskie.

Kubiak, H. M. (2016). Edukacja emocjonalna adolescentów – program profilaktyczny ukierunkowany na wspomaganie zdrowia psychicznego. Kultura-Społeczeństwo-Edukacja, 10, 111–124.

Adolescence is a time of particular susceptibility to mental disorders. A programme aimed at facilitating emotional development in teenagers might be an important element of prophylactic psychopathology targeting young people. The activities proposed here are group activities and have several aims: to develop the ability to become self-aware regarding one’s emotions and regulate their intensity; to foster an attitude of caring for oneself; and to teach problem-solving. What is of particular significance is shaping young people’s habits in being proactive in their personal development.

Kubiak, H. M., & Zięba, M. (2015). Grupa rozwoju osobistego dla młodzieży z zaburzeniami psychicznymi – sprawozdanie z zajęć. Studia Edukacyjne, 327–346.
Parents whose children have been diagnosed with mental/emotional disorders need support in the process of coping with their difficult life situation. Such help could enable them to adequately reinforce their children’s development as well as increase the whole family’s chance to wipe out the life crisis. One of the valuable methods of support could be personal development group for parents. The purpose of the present thesis is to present the theoretical foundations, the course and the outcome of the work of the personal development group for parents of young people with mental disorders. The group in question was a closed one and included 8 people. The program scheduled 10 weekly meetings. The work was focused on the following issues: the acceptance of the child’s diagnosis, placing the experience of the disease in the child’s and family’s life stories, self-esteem and the ways to reinforce it, communication within the family, setting boundaries between the family subsystems, interpretation and understanding of emotions, personal convictions about parenthood, the search of one’s own resources as well as those concerning the whole family and the widely understood social system. The work within the group was inspired by the methods of existential psychology and narrative psychology. The participants’ tasks included telling and listening to the stories of the key-events of their lives as well as searching the personal meaning of the particular life experiences. The recap of the paper presents the chosen insights and conclusions obtained afoot the work with the described group.
Kubiak, H. M. (2015). Existential dilemmas of parents of impaired children. W H. M. Krauze-Sikorska & M. Klichowski (Red.), The Educational and Social World of a Child. Discourses of Communication, Subjectivity and Cyborgization (s. 340–349). Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
The book comprises nearly 50 texts written by Polish, American and Israeli researchers into the child’s world and show the complexity of this world and underline the contemporary categories of its oscillation: discourses of communication, subjectivity and cyborgization. The texts are ordered into 3 parts, each of which devoted to a different contemporary axis of oscillation of the child’s world. To bring order to the debate on the child of today, we have searched for categories that on the one hand would break with the schematic character and stereotypes in describing the child’s reality, and on the other hand would present the actual, undetached from everyday life, space of life of the contemporary child. We also wanted them to be able to cover new phenomena, new ways of assigning meanings and new strategies for the construction and reconstruction of the life of a child that we observe in the world of today.
Jakoniuk-Diallo, A. A., & Kubiak, H. M. (2013). Stymulowanie rozwoju percepcji słuchowej małych dzieci z mózgowym porażeniem. Interdyscyplinarne Konteksty Pedagogiki Specjalnej, 59–79.

The text tackles the issue of stimulation of auditory perception in small children with cerebral palsy. Parents and specialists are able to use different methods to enhance the communication competence of small children which takes into consideration various needs of the child stemming from different areas of its development. In text there are some propositions of exercises, which could be done in everyday situations and which are attractive for small children; the aim of them is to develop auditory perception.

Kubiak, H. M. (2012). Nauczyciel w pracy z dziećmi o zaburzonym przebiegu rozwoju. Studia Edukacyjne, 87–105.
Kubiak, H. M., Mazur-Melewska, K., Figlerowicz, M., & Służewski, W. (2012). Radzenie sobie z sytuacjami trudnymi przez młodzież z HBV. Studia Edukacyjne, 279–298.

Jakoniuk-Diallo, A. A., & Kubiak, H. M. (2011). Uwarunkowania przebiegu adaptacji przedszkolnej dzieci z niepełnosprawnością. Studia Edukacyjne, 39–54.